કહેવતો અને તેના અર્થ : ભાગ 5

સ્પર્ધાત્મક પરીક્ષા માટે ઉપયોગી ગુજરાતી વ્યાકરણ (પાઠ્યપુસ્તક આધારિત)

 

હથેળીનો ગોળ યારો ખાવો હોય ત્યારે ખવાય  :- પોતાની પાસે જે વસ્તુ હાજર હોય તે જ ઉપયોગમાં આવે
સોનું દેખી મુનિવર ચળે  :- મોહ-માયામાં મહાન પુરુષો પણ ચલિત થાય છે
સોનું જોઈએ કસીને માણસ જોઈએ વસી  :- જેમ સોનું કસીને લઈએ તેમ માણસનો પરિચય તેની સાચી ઓળખથી થાય છે
સૂતેલા સિંહને જગાડાય નહિ  :- કારણ વગર મુસીબત ન લેવાય
સાસુ દમે સવેળા, તો વહુ દમે કવેળા :- સાસુ દેખતા દુઃખ આપે તો વહુ છૂપી રીતે દુઃખ આપે
સાસુ ગઈ શિવરાત વહુને આવી નવરાશ  :- સાસુની ગેરહાજરીમાં વહુને સુખ
સાસુ કોઈની સાકર નહિ ને મા કોઈની ડાકણ નહી :- સાસુ એ વહુ સાથે મીઠાશભર્યો વ્યવહાર અને માતા જેવો પ્રેમ આપવો
જીભ ચાટીને પાછો વળાણો  :- વ્યવહાર એકબીજાને અનુકૂળ હોય છે.
સારો હોય તો માટી નીકર કચરાણી પાટી  :- પતિનો સ્વભાવ સારો હોય તોસુખ નહિત સ્ત્રી માટે આખુ જીવન બરબાદ થઈ જાય છે
સાપ કાંચળી બદલે પણ વળ ન મૂકે  :- પ્રાણ અને પ્રકૃતિ સાથે જાય
સાકરને કડવી કોઈ કહે નહિ  :- સારા માણસને કોઈ દૂર્જન ન કહે
કોટમાં માળાને હૈયામાં લાળા :- બહારથી ખોટો સત્યનો ઢોંગ કરવો
જીવતો નર ભદ્રા પામે  :- જીવતો જન ગમે ત્યારે પણ સુખી થાય.
જીવતાની ખોડ મૂએ જાય :- જે સ્વભાવ હોય તે મૃત્યુ પછી જાય.
જર ગયો ને જેબ ગયો  :- જેની પાસે ધન ન હોય તે આબરૂ વગરનો થઈ જાય.
જયાં જાય ઉકો ત્યાં સમુદ્ર સૂકો :- કમનસીબ માણસને હંમેશા મુશ્કેલી આવે.
જ્યાં ન પહોંચે રવિ ત્યાં પહોંચે કવિ :- કવિની કલ્પનાશક્તિને કોઈ મર્યાદા હોતી નથી.
ગાંડી માથે બેડું :- ઠેકાણા વગરની વાત કરવી.
ગામમાં ઘર નહીં ને સીમમાં ખેતર નહીં :- ઠામઠેકાણા વિનાનું હોવું.
ગાય વાળે તે ગોવાળ  :- કામ પાર પાડે તે ખરો શક્તિશાળી.
ગોળ ને ખોળ સરખો  :- સારાખોટાનો વિવેક ન હોવો.
ઘડીની નવરાશ નહિ ને પાઈની પેદાશ નહિ  :- લાભ વગર દોડધામ કરવી.
ગાજે તેનું વાજે  :- પ્રચારથી પ્રસિદ્ધિ મળે.
ગામના મોઢે ગરણું ના બંધાય  :- બધાને ટીકા કરતાં એકસાથે અટકાવી ન શકાય.
ખાલી વાસણ ખખડે ઘણું  :- અશાની માણસ જ્ઞાની હોવાનો ડૉક કરે.
ખાટી છાશ ઉકરડે ઢોળાય  :- બિનઉપયોગી વસ્તુનો સંગ્રહ કરાય નહીં
ખાતર ઉપર દીવેલ  :- નુક્શાન ઉપર વધુ નુક્શાન થવુ.
ખાતરના ગાડાં સાથે ચોપદાર ન શોભે  :- ચીજવસ્તુની સાચવણી માટે વિવેક દાખવવો.
કૂકડીનું મોં ઢેફલે રાજી :- નાના માણસોને થોડાથી સંતોષ થાય.
કાયા પાણીનો પરપોટો ફૂટતા વાર નહીં  :- જીવન ક્ષણભંગુર છે.
કુશકા ખાંડયે ચોખા ન મળે  :- રર્થક પુરુષાર્થને વેડફવો નહિં.
કાગડાને શ્રાદ્ધ સોળે દહાડા :- સ્વમાન વિના જીવન જીવનારને સઘળા દિવસો એક સરખા છે.
કપટ ત્યાં ચપટ  :- કપટ કરવાથી ખરાબ પરિણામ મળે.
કપાળનું ટીલું ગળે ન થાય  :- યોગ્ય વસ્તુ યોગ્ય જગ્યાએ જ ઉપયોગમાં લેવાય.
કમાઉ દીકરો સહુને વહાલો  :- જેનાથી લાભ મળતો હોય તે પ્રિય લાગે.
કરમમાં જ કોઠાં તો કોનાં લેવા ઓાછા?  :- નસીબમાં હોય તે જ મળે.
એક પંથ દો કાજ  :- એક કામથી એક કરતાં વધુ લાભ થાય.
બકરી આદુ ખાતાં શીખી  :- નબળી વ્યક્તિ હોશિયાર બને.
તેજીને ટકોરો ને ગધેડાને ડફણાં :- બુદ્ધિશાળી ઈશારમાં સમજે.
તારું મારું સહિયારું ને મારું મારા બાપનું  :- બીજાની વસ્તુમાં હિસ્સો રાખવો.
ચેત મછંદર ગોરખ આયા  :- ખરાબ કાર્ય કરનારને ચેતવવો.
ભાત મેલીએ પણ સાથે ન મેલીએ  :- દુઃખ વેઠીને પણ મિત્રતા જાળવવી.
ભરમ ભારીને ખિસ્સાં ખાલી  :- વગર પૈસે ડોળ કરવો.
મૂઈ ભેંશના મોટા ડોળા  :- વસ્તુ જતી રહે પછી તેની પ્રશંસા થાય.
રોકડા કરતાં વ્યાજ વહાલું  :- પૌત્રો પ્રત્ય અપાર પ્રેમ વાત્સલ્ય રાખવું.
લખણ લખેશરીના ને કરમ ભિખારીના  :- પુરુષાર્થ પ્રમાણે પુરસ્કાર ન મળવો

Comments (0)

Leave your comment

Please enter comment.

Please enter name.
Please enter valid email address.
Please enter valid website URL.

Up