• ૨૨ એપ્રિલના રોજ વિશ્વભરમાં 'આંતરરાષ્ટ્રીય માતૃ પૃથ્વી દિવસ' (International Mother Earth Day) ઉજવવામાં આવે છે.
• પૃથ્વી એ માત્ર એક ગ્રહ નથી, પરંતુ અબજો જીવોનું પાલન-પોષણ કરનાર 'માતા' છે.
• આ દિવસની ઉજવણી પાછળનો મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય લોકોને પર્યાવરણ સંરક્ષણ પ્રત્યે જાગૃત કરવાનો અને ગ્લોબલ વોર્મિંગ, પ્રદૂષણ અને ઘટતા જતા જંગલો જેવી ગંભીર સમસ્યાઓ સામે લડવા માટે એકજૂથ કરવાનો છે.

વર્ષ ૨૦૨૬ ની થીમ (Theme)

• વર્ષ ૨૦૨૬ માટે આંતરરાષ્ટ્રીય માતૃ પૃથ્વી દિવસની થીમ "આપણી શક્તિ, આપણો ગ્રહ" (Our Power, Our Planet) રાખવામાં આવી છે.
• આ થીમ પર્યાવરણને બચાવવા માટે માનવીય શક્તિ અને સામૂહિક પ્રયાસો પર ભાર મૂકે છે. તે આપણને યાદ અપાવે છે કે જો આપણે આપણી શક્તિનો ઉપયોગ નવીનીકરણીય ઊર્જા (Renewable Energy) અને ટકાઉ જીવનશૈલી અપનાવવા માટે કરીશું, તો જ આપણે આપણી પૃથ્વીને સુરક્ષિત રાખી શકીશું. 

ઈતિહાસ:

• પૃથ્વી એ બ્રહ્માંડનો એકમાત્ર એવો જાણીતો ગ્રહ છે જ્યાં જીવન શક્ય છે. પૃથ્વી આપણને હવા, પાણી, ખોરાક અને રહેવા માટે આશ્રય આપે છે.
• સનાતન સંસ્કૃતિમાં પણ પૃથ્વીને માતાનો દરજ્જો આપવામાં આવ્યો છે. પરંતુ, આધુનિકતા અને વિકાસની આંધળી દોટમાં માનવીએ પૃથ્વીના કુદરતી સંસાધનોનું એટલું શોષણ કર્યું છે કે આજે ધરતીનું અસ્તિત્વ જોખમમાં છે. આ જોખમને સમજવા અને તેને રોકવા માટે દર વર્ષે ૨૨ એપ્રિલે પૃથ્વી દિવસ મનાવાય છે.

મહત્વ શું કામ આપવુ જરૂરી?

પૃથ્વી દિવસની શરૂઆત સૌપ્રથમ ૧૯૭૦માં અમેરિકામાં થઈ હતી. ત્યારબાદ, વર્ષ ૨૦૦૯માં સંયુક્ત રાષ્ટ્ર (UN) દ્વારા ૨૨ એપ્રિલને સત્તાવાર રીતે 'આંતરરાષ્ટ્રીય માતૃ પૃથ્વી દિવસ' તરીકે જાહેર કરવામાં આવ્યો.

• આ દિવસ આપણને યાદ અપાવે છે કે પૃથ્વી અને તેની ઇકોસિસ્ટમ આપણને જીવન પૂરું પાડે છે.
• જો આપણે પ્રકૃતિ સાથે સુમેળ સાધીને નહીં રહીએ, તો આવનારી પેઢીઓ માટે આ ગ્રહ રહેવા લાયક નહીં રહે.

વર્તમાન પડકારો:

• આજે પૃથ્વી અનેક સમસ્યાઓથી ઘેરાયેલી છે. વાતાવરણમાં કાર્બન ડાયોક્સાઈડનું વધતું પ્રમાણ, ઓગળતા ગ્લેશિયર્સ, સમુદ્રની વધતી સપાટી અને પ્લાસ્ટિકનું પ્રદૂષણ ચિંતાનો વિષય છે.
• જંગલોના નિકંદનને કારણે જૈવવિવિધતા નાશ પામી રહી છે, જેના કારણે ઋતુચક્રમાં અનિયમિતતા જોવા મળે છે. 

આપણું કર્તવ્ય:

માત્ર એક દિવસની ઉજવણી પૂરતી નથી; પૃથ્વીને બચાવવા માટે આપણે રોજિંદા જીવનમાં નાના પણ અસરકારક ફેરફારો કરવા પડશે.

• વૃક્ષારોપણ: વધુમાં વધુ વૃક્ષો વાવવા અને તેનું જતન કરવું.
• પ્લાસ્ટિકનો ત્યાગ: સિંગલ-યુઝ પ્લાસ્ટિકનો ઉપયોગ બંધ કરવો.
• ઊર્જાની બચત: વીજળી અને પાણીનો બગાડ અટકાવવો.
• જાગૃતિ: લોકોને પર્યાવરણ પ્રત્યે જાગૃત કરવા.

નિષ્કર્ષ:

"પૃથ્વી દરેક માણસની જરૂરિયાતો પૂરી કરવા માટે પૂરતી છે, પણ લોભ પૂરો કરવા માટે નહીં." મહાત્મા ગાંધીના આ શબ્દો આજે વધુ પ્રાસંગિક છે. 'આપણી શક્તિ, આપણો ગ્રહ' થીમ સાથે આપણે સંકલ્પ કરવો જોઈએ કે આપણે પૃથ્વીને પ્રદૂષણમુક્ત અને હરિયાળી બનાવીશું, જેથી ભવિષ્ય સુરક્ષિત રહે.

----------------------------